Prawo autorskie do projektu budowlanego i przywłaszczenie autorstwa.

Jaka będzie przyszłość patentów, projektów budowlanych i utworów architektonicznych?

Sprawę przywłaszczeń oraz patentowania utworów architektonicznych opiszę na podstawie własnej historii, która toczy się w Urzędzie Patentowym. Jednocześnie postaram się opowiedzieć wszystko o prawie autorskim co dotyczy utworu architektonicznego, projektu budowlanego, w tym i w kolejnych artykułach.

Początkiem mojej „historii” jest roku 2008, kiedy podczas projektowania osiedli domów jednorodzinnych nie mogłem rozwiązać pewnego zagadnienia geometrycznego. Zagadnienie rozwiązałem, ale nie pasowało ono do osiedla nad którym aktualnie pracowałem. Projekt włożyłem do „szuflady” w roku 2008.
Na podstawie mojego modelu z „szuflady”, w maju 2010 prezes Krzysztof Kulczycki Interfama sp. z o.o. otrzymał pozwolenia na budowę np. nr BMG.7353-845/10 z 31/05/2010 roku. Przy projekcie budowlanym współpracował ze mną architekt Maciej Faust.
Rok później projekt z „szuflady” i rysunki z projektu budowlanego znalazły się w zgłoszeniu patentowym nr P.394599 z dnia 18/04/2011 przy którym zapisano twórcę : Krzysztof Kulczycki oraz właściciela : Krzysztof Kulczycki.

Sprawa jest bez precedensu, czego dowodem jest np brak specjalisty specjalności architektonicznej w Urzędzie Patentowym. Specjalista w danej dziedzinie jest wymagany ustawą, a brak takiego specjalisty spowoduje nieważność orzeczeń Urzędu Patentowego.

Twórca ma prawo 70 lat na dochodzenie do swoich praw osobistych i majątkowych, więc wszystko wskazuje że mam dość czasu na dochodzenie do swoich praw :)

Przywłaszczenie autorstwa utworu

Pojęcie przywłaszczenie autorstwa łatwo zrozumiesz próbując odpowiedzieć na poniższe pytania.
Czy kupując obraz Wojciecha Kossaka będziesz twórcą obrazu lub możesz podpisać się pod tym obrazem?
Czy Inwestor, który kupując projekt jest twórcą budynku ?

Przywłaszczenie utworu to „podpisanie się własnym nazwiskiem” pod cudzym utworem.  Myślę, że nie ma większego przestępstwa prawa autorskiego, jak przywłaszczenie autorstwa.

Projekt Budowlany i Zgłoszenie patentowe.

Projekt Budowlany domów jednorodzinnych otrzymał pozwolenie na budowę nr BMG.7353-845/10 z 31/05/2010 roku.
Rzut kondygnacji parteru z projektu demonstruję z prawej strony.

Zgłoszenie patentowe P.394599 z 18/04/2011 roku w zgłoszeniu figuruje twórca Krzysztof Kulczycki.
Rzut kondygnacji parteru ze zgłoszenia widnieje z lewej strony.

tu link do strony Urzędu Patentowego

http://regserv.uprp.pl/register/application;jsessionid=9998168F1EDB7B620B10B95753E86D23?number=P.394599&lng=de&tab=main

zgłoszenie patentu
P.394599 z 18/04/2011

pozwolenie na budowę
BMG.7353-845/10 z 31/05/2010

Czym jest Projekt Budowlany bez wymiarów ?

Gdzie są prawa autorskie do projektu budowlanego ?
Poniższe porównanie rysunkowe oddaje sens utworu architektonicznego. Przypomnę definicję anglosaską utworu architektonicznego „model budynku z ustaloną konstrukcją”.
Spójrz poniżej, ustalone elementy konstrukcyjne ściany i słupy pokrywają się w 100%. Funkcja nie ma znaczenia, bo nie podlega ochronie.
Podkreślam to z pełną odpowiedzialnością, że można inspirować się cudzym projektem. Ale nie wolno kopiować „wymiarów” oraz proporcji, bo to zawsze skończy się plagiatem czyli przywłaszczeniem autorstwa. 

Wróćmy do porównania, te „gołe” rysunki z określeniem głównych elementów konstrukcji budynku to utwór architektoniczny.

tu link do strony Urzędu Patentowego

http://regserv.uprp.pl/register/application?number=P.394599&lng=de&tab=no_data

zgłoszenie patentu
P.394599 z 18/04/2011

pozwolenie na budowę
BMG.7353-845/10 z 31/05/2010

Skala w zgłoszeniu patentowym.

Zgłoszenie patentowe zostało dokonane na rysunku ze  skalą przypadkową, ale z detalami rysunkowymi jak linie otwierania drzwi czy linie przekrojowe schodów. Poniżej ostatnie zestawienie porównawcze, z lewej rysunek z naniesioną ramką rysunkową, a po prawej stronie w identycznej skali rzut budynku z projektu budowlanego.
Gołym okiem widać „dziwne podobieństwa” np. strzałki, ilość płyt chodnikowych, linie biegów schodowych itd.

Przerabiający nawet nie starał się zmienić tego co przedstawiają rysunki. Zakupił rysunki w postaci plików komputerowych, przerobił i i czuje się twórcą.

Ciekawi mnie czy jak Pan Kulczycki kupi obraz Piccasa, to będziemy mówić o kubiźmie Kulczyckiego ?

tu link do stron Urzędu Patentowego

http://regserv.uprp.pl/register/application?number=P.394599&lng=de&tab=doclist

zgłoszenie patentu
P.394599 z 18/04/2011
z ramką z projektu

pozwolenie na budowę
BMG.7353-845/10 z 31/05/2010
bez wymiarowania w skali patentu

Koniec, czyli Patent i prawa autorskie do projektu budowlanego.

W mojej ocenie samo zgłoszenie utworu architektonicznego nie zakończy się skutkiem rejestracji, nie tylko z powodu plagaitu. Ale także z powodu niemożliwości wskazania powstania daty wynalazku, jaki jest wymagany dla zgłoszenia – patrz konwencja berneńska.
Data utworu architektonicznego zgodnie z Konwencją Berneńską nie może być ustalona, czyli nie będzie nigdy spełniać warunków patentu.
Podobnie rzeczy się mają z utworami literackimi, które nie mogą być opatentowane.

 

autor : architekt Arkadiusz Zubowicz

 

Postscriptum :
Z ciekawostek wspomnę, że  budynki czterodzielne są znane od tysięcy lat. Najczęściej występują one w systemie atrialnym na terenie Włoch i Grecji. 

Linki do strony Urzędu Patentowego

http://regserv.uprp.pl/register/application;jsessionid=9998168F1EDB7B620B10B95753E86D23?number=P.394599&lng=de&tab=main
http://regserv.uprp.pl/register/application?number=P.394599&lng=de&tab=no_data
http://regserv.uprp.pl/register/application?number=P.394599&lng=de&tab=doclist

Link do ustawy o własności przemysłowej

http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010490508

http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20020080059

Co myślisz o patentowaniu utworów architektonicznych, zostaw komentarz?

Co sądzisz o przywłaszczeniu autorstwa, zostaw komentarz ?

Share This