Które planowane zmiany prawa budowlanego
naruszają prawo i wartości prawnie chronione ?

Czyli Kodeks Budowlany wg. Komisji Prawa Budowlanego.

Od 2012 roku toczą się pra­ce nad “nowym pra­wem budow­la­nym” pt. Kodeks Budow­la­ny. Obec­nie pra­ce są na eta­pie uwag, opi­nii i pro­po­zy­cji.
Tu na stro­nie Mini­ster­stwa znaj­dziesz infor­ma­cje doty­czą­ce prze­bie­gu prac Komi­sji Kody­fi­ka­cyj­nej.

Kodeks Budow­la­ny ma stać się usta­wą, któ­ra wchło­nie pra­wo budow­la­ne, usta­wę o pla­no­wa­niu prze­strzen­nym, usta­wę o gospo­dar­ce nie­ru­cho­mo­ścia­mi i wszyst­kie inne roz­po­rzą­dze­nia któ­re są zwią­za­ne z nie­okre­ślo­ną defi­ni­cją “inwe­sty­cyj­no-budow­la­ną”.
Nie­ste­ty z żalem widzę, że Komi­sja “wprost” połą­czy­ła wszyst­kie usta­wy, cze­go skut­kiem jest wer­sja robo­cza z 456 arty­ku­ła­mi pra­wa. Pla­no­wa­ny Kodeks nie zwie­ra roz­wią­zań fun­da­men­tal­nych, któ­re sta­no­wi­ły­by nowy kie­ru­nek zgod­ny z nową Kon­sty­tu­cją Rze­czy­po­spo­li­tej.
Pla­no­wa­ny kształt to kon­ty­nu­acja “opie­ki pań­stwa”, poli­ty­ki lokal­nej oraz wyjąt­ko­we powią­za­nie Inwe­sto­ra z urzę­dem. Więc zapo­mnij o swo­bod­nym budo­wa­niu, ogra­ni­cze­niu for­mal­no­ści, jasnych prze­pi­sach, czy ogra­ni­cze­niu roli urzęd­ni­ków.

Zmia­ny w pra­wie budow­la­nym ? Wg mnie Kodeks budow­la­ny w obec­nym kształ­cie to “poli­ty­ka lokal­na”, pla­no­wa­nie i regu­la­cja budow­la­na oraz prze­nie­sie­nie decy­zji o finan­sach budo­wy na pro­jek­tan­ta.

Wol­ność budo­wa­nia to swo­bod­na zabu­do­wa dział­ki na cele miesz­kal­ne jed­no­ro­dzin­ne i to win­no stać się pod­sta­wą nowe­go Kodek­su Budow­la­ne­go.

Pla­no­wa­ny Kodeks to kon­ty­nu­acja prze­pi­sów sprzed wpro­wa­dze­nia kon­sty­tu­cji Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej z roku 1997.

 

Pla­no­wa­ny Kodek­su Budow­la­ny ma pro­blem z urze­czy­wist­nie­niem Kon­sty­tu­cja Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej i Raty­fi­ko­wa­nych Umów mię­dzy­na­ro­do­wych na nastę­pu­ją­cych polach :
— wol­ność zabu­do­wy to wol­ność czło­wie­ka — Art.31. Kon­sty­tu­cji Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej,
— decy­zje Inwe­sto­ra o inwe­sty­cji to ochro­na wła­sno­ści — Art.21. i Art. 64. Kon­sty­tu­cji Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej,
— gwa­ran­cje zapła­ty dla uczest­ni­ków pro­ce­su budow­la­ne­go to ochro­na warun­ków pra­cy — Art.24. Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej,
— ochro­na praw­na budo­wy dzie­ła archi­tek­to­nicz­ne­go z powo­du umów mię­dzy­na­ro­do­wych — Art.2.[3] i Art.4.[4] Kon­wen­cji Ber­neń­skiej raty­fi­ko­wa­nej w roku 1934 art.1. Art.3.3. Art.4.b) Akt Pary­ski raty­fi­ko­wa­ny Trak­ta­tem WIPO o Pra­wie Autor­skim z 1996
— regu­la­cje doty­czą­ce budo­wa­nia dzieł archi­tek­to­nicz­nych to wol­ność twór­cza — Art.73. Kon­sty­tu­cji R.P.

 

Mój wnio­sek do Komi­sji Kody­fi­ka­cyj­nej Kodek­su Budow­la­ne­go :

Gdańsk 07 lip­ca 2014

Arka­diusz Zubo­wicz, ul. Ryce­rza Bli­zbo­ra , 80–177 Bli­zbo­ra Gdańsk

Komi­sja Kody­fi­ka­cyj­na Pra­wa Budow­la­ne­go

ul. Wspól­na 2/4 pok. 2078 00–926 War­sza­wa kkpb@mir.gov.pl

 

Opinie, uwagi oraz propozycje zmian do Kodeksu Budowlanego

Wno­szę swo­ją opi­nię z pro­po­zy­cją zmian i uwag do przy­go­to­wy­wa­ne­go Kodek­su Budow­la­ne­go. Wg mojej oce­ny treść Kodek­su Budow­la­ne­go zawie­ra kil­ka zasad­ni­czych błę­dów, któ­re naru­sza­ją prze­pi­sy pra­wa : Usta­wę o pra­wie autor­skim, Kon­sty­tu­cję Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej, Raty­fi­ko­wa­ną Kon­wen­cję Ber­neń­ską oraz Raty­fi­ko­wa­ny Akt Pary­ski w Trak­ta­cie WIPO.

Opinia i propozycje zmian w zakresie naruszeń wartości prawnie chronionych :

1. “Budy­nek to wybu­do­wa­ne dzia­ło archi­tek­to­nicz­ne” Budy­nek to nie tyl­ko ścia­ny i fun­da­men­ty z dachem, ale to tak­że dzie­ło auto­ra. W Pol­sce od roku 1935 obo­wią­zu­je Kon­wen­cja ber­neń­ska gwa­ran­tu­ją­ca pra­wa auto­ra do dzie­ła jakim jest budy­nek. Obec­na defi­ni­cja naru­sza raty­fi­ko­wa­ne umo­wy mię­dzy­na­ro­do­we oraz pra­wo autor­skie. Wszyst­kie budyn­ki bez wzglę­du na ich war­tość są dzie­ła­mi archi­tek­to­nicz­ny­mi. Dotych­cza­so­we roz­wią­za­nia praw­ne w spo­sób jaw­ny igno­ru­ją auto­rów i są roz­wią­za­nia­mi z cza­sów pań­stwa ludo­we­go. Pra­wo autor­skie regu­lu­je spra­wę nad­zo­rów autor­skich, zmia­ny utwo­rów archi­tek­to­nicz­nych dla­te­go igno­ro­wa­nie tych praw w nowym kodek­sie budow­la­nym naru­sza isto­tę praw auto­rów. Reali­za­cja ogra­ni­czeń praw auto­rów do dzieł archi­tek­to­nicz­nych jaki­mi są budyn­ki win­na być zgod­nie z art.31.1. Kon­sty­tu­cji Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej. Defi­ni­cja budyn­ku win­na zawie­rać infor­ma­cję o tym że “budy­nek to chro­nio­ne dzie­ło archi­tek­to­nicz­ne auto­ra” — pod­sta­wą jest naj­star­sze obo­wią­zu­ją­ce pra­wo w Pol­sce i Euro­pie Kon­wen­cja Ber­neń­ska Raty­fi­ko­wa­na w roku 1935. Pro­po­nu­ję uzu­peł­nie­nie defi­ni­cji budyn­ku o zwrot “budy­nek to chro­nio­ne dzie­ło archi­tek­to­nicz­ne auto­ra”.

2. “Pro­jekt budow­la­ny jest wła­sno­ścią mate­rial­na” Pro­jekt budow­la­ny to war­tość mate­rial­na dla­te­go posłu­gi­wa­nie się w sfe­rze publicz­nej musi być ure­gu­lo­wa­ne oświad­cze­niem o dys­po­no­wa­niu pro­jek­tem budow­la­nym na cele budow­la­ne. Tak samo jak oświad­cze­nie o dys­po­no­wa­niu nie­ru­cho­mo­ścią na cele budow­la­ne. Wła­sność to war­tość gwa­ran­to­wa­na Art.21. Kon­sty­tu­cji Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej. Obec­nie docho­dzi do czę­ste­go wyna­tu­rze­nia np budo­wy z pro­jek­tu któ­ry nie zosta­ła zapła­co­ny. Nie wol­no dopusz­czać do takiej sytu­acji. Dla­te­go pro­po­nu­je­my dopi­sa­nie do wnio­sku o pozwo­le­nie na budo­wę “oświad­cze­nia o naby­ciu pro­jek­tu budow­la­ne­go”.

3. “Obo­wiąz­ki osób upraw­nio­nych w pro­ce­sie budow­la­nym i ich wyna­gro­dze­nie” Oso­by upraw­nio­ne, któ­rych czyn­no­ści są obo­wiąz­kiem zawo­do­wym nie mogą spra­wo­wać czyn­no­ści bez wyna­gro­dze­nia. To nie jest kwe­stia wyna­gro­dze­nia ale praw­ne­go “zmu­sza­nia” do wyko­ny­wa­nia pra­cy bez wyna­gro­dze­nia. Obo­wią­zek czyn­no­ści na budo­wie bez gwa­ran­cji wyna­gro­dze­nia to przy­mus pra­cy. Takie sta­wia­nie spra­wy naru­sza Art. 24. Kon­sty­tu­cji Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej. Pro­po­nu­je­my dopi­sa­nie “Gwa­ran­to­wa­ne jest wyna­gro­dze­nie osób upraw­nio­nych w pro­ce­sie budow­la­nym”.

4. “Inwe­stor to wol­ność i obo­wią­zek finan­so­wa­nia budo­wy” Kodeks budow­la­ny igno­ru­je pod­sta­wo­wy obo­wią­zek i wol­ność budo­wy inwe­sty­cji. Wol­ność Inwe­sto­ra to wol­ność budo­wa­nia ale to tak­że obo­wią­zek finan­so­wa­nia inwe­sty­cji. Prze­no­sze­nie odpo­wie­dzial­no­ści na oso­by upraw­nio­ne to tak­że prze­no­sze­nie decy­do­wa­nia o finan­sach na inne oso­by — takie roz­wią­za­nie jest nie logicz­ne i nie zro­zu­mia­łe. Prze­ka­zy­wa­nie Inwe­sto­ra odpo­wie­dzial­no­ści w zakre­sie finan­so­wym, cywil­nym i budow­la­nym na innych uczest­ni­ków pro­ce­su budow­la­ne­go to naru­sze­nie Kon­sty­tu­cji Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej i Praw Czło­wie­ka z 1948 roku. Odpo­wie­dzial­ność ludzi zawsze jest za samych sie­bie, a prze­ka­zy­wa­nie odpo­wie­dzial­no­ści jej jest nie­do­pusz­czal­ne. Pro­po­nu­je­my wykre­śle­nie prze­no­sze­nie odpo­wie­dzial­no­ści na oso­by upraw­nio­ne. Pro­po­nu­je­my posze­rze­ni obo­wiąz­ków Inwe­sto­ra o “Inwe­stor gwa­ran­tu­je finan­so­wa­nie Inwe­sty­cji Budo­wy”.

Uwagi do Kodeksu Budowlanego :

- Poli­ty­ka pla­ni­stycz­na lokal­na to koniecz­ność naru­sze­nie wol­no­ści budo­wa­nia i to win­no być “począt­kiem” Kodek­su Budow­la­ne­go. Brak jasnej pod­sta­wy wol­no­ści pod­sta­wo­wej jed­nost­ki zabu­do­wy jakim jest budo­wa jed­ne­go domu jed­no­ro­dzin­ne­go dla jed­nej rodzi­ny na dowol­nej dział­ce. Rozu­mie­jąc “wol­ność czło­wie­ka” jako nie­ogra­ni­czo­ną, nale­ży dopu­ścić wszyst­kie miej­sca bez pla­nu pod moż­li­wość budo­wy domów jednorodzinnych.Wszelkie ogra­ni­cze­nia zwią­za­ne z budo­wą domów jed­no­ro­dzin­nych to wła­śnie kodeks budow­la­ny i ewen­tu­al­ne koniecz­ne regu­la­cje.

- Kul­tu­ra tj. budyn­ki dzie­ła archi­tek­to­nicz­ne to Zrów­no­wa­żo­ny roz­wój pań­stwa. Kodeks budow­la­ny nie prze­wi­du­je się udzia­łu kul­tu­ry w “zrów­no­wa­żo­nym roz­wo­ju”. Pre­am­bu­ła i cała treść kodek­su to planowanie/urbanistyka, robo­ty budow­la­ne i inwe­sto­wa­nie. Bez kul­tu­ry, dzia­łal­no­ści twór­czej nie ma zrów­no­wa­żo­ne­go roz­wo­ju. Usta­wo­daw­ca uznał archi­tek­ta za nie­istot­ne­go w pro­ce­sie budow­la­nym, taki wybór odda­la Pol­skę od kra­jów cywi­li­zo­wa­nych.

- Inwe­stor gwa­ran­tu­je środ­ki finan­so­we na budo­wę. Kodeks Budow­la­ny nie wska­zu­je isto­ty inwe­sto­wa­nia tj. Inwe­stor gwa­ran­tu­je środ­ki finan­so­we na budo­wę i obsłu­gę inwe­sty­cji. Obec­ne i pla­no­wa­ne zapi­sy są wyko­rzy­sty­wa­ne do pato­lo­gi w real­nym obro­cie inwe­sty­cyj­nym i gospo­dar­czym.

Uwagi do poszczególnych artykułów Kodeksu Budowlanego :

art.1. Brak infor­ma­cji o regu­la­cji budo­wy budyn­ków, ich pro­jek­to­wa­niu i regu­la­cji zawo­dów zaufa­nia publicz­ne­go.

art.3. Brak defi­ni­cji “reali­za­cja inwe­sty­cji” “pro­jekt budow­la­ny”, “pro­jek­tant” oraz nie­kom­plet­na defi­ni­cja “budyn­ku” o auto­ra dzie­ła , “mała archi­tek­tu­ra” to wła­sność twór­cy z usta­wy o wła­sno­ści prze­my­sło­wej. punkt 16) defi­ni­cja “remon­tu” naru­sza utwór archi­tek­to­nicz­ny i pra­wo do jego spój­no­ści , nale­ży wykre­ślić “dopusz­cze­nie sto­so­wa­nia wyro­bów budow­la­nych innych niż w sta­nie pier­wot­nym”

art.4. Zrów­no­wa­żo­ny roz­wój to tak­że “kul­tu­ra-twór­czość” czy­li archi­tek­tu­ra i twór­cy archi­tek­tu­ry.

art.6. Spro­wa­dze­nie archi­tek­tu­ry do poli­ty­ki lokal­nej to naru­sze­nie Kon­wen­cji Ber­neń­skiej oraz trak­ta­tu WIPO o pra­wach autor­skich. Archi­tek­tu­ra jest nie­za­leż­na i nie­zwią­za­na z poli­ty­ką lokal­ną. Obec­nie może jedy­nie sta­no­wić cza­sa­mi pod­sta­wę roz­wo­ju regio­nal­ne­go od stro­ny kon­ser­wa­tor­skiej i jako odtwo­rze­nie histo­rycz­ne. To naru­sza wol­ność twór­czą wyni­ka­ją­cą z Art.73. Kon­sty­tu­cji R.P.

art.13. Brak infor­ma­cji w wypad­ku wywłasz­cze­nia, cho­dzi o odszko­do­wa­nie.

art.17. Sprzecz­ność logicz­na, “nie moż­na pla­no­wać bez infra­struk­tu­ry”, bo jak zapla­no­wać infra­struk­tu­rę, któ­rej nie ma ?

art. 18. Dla­cze­go spra­wy pry­wat­nych inwe­sty­cji i ich finan­so­wa­nia mają być jaw­ne ?

art.19. Kon­tro­la spo­łecz­na, to przy­po­mi­na roz­wią­za­nia z cza­sów wła­dzy ludo­wej. Nie mam poję­cie co pcha usta­wo­daw­cę w takie roz­wią­za­nia.

art.21. Brak defi­ni­cji “reali­za­cji inwe­sty­cji”.

art.22. Sprzecz­ne z usta­wą o ener­ge­ty­ce i wodo­cią­gach etc, kodeks nie roz­strzy­gnie takich zagad­nień.

art.24. Brak odpo­wie­dzial­no­ści i obo­wiąz­ku zapła­ty Inwe­sto­ra za Inwe­sty­cję, tj. przy­go­to­wa­nie, budo­wę, utrzy­ma­nie i roz­biór­kę.

art.25. Nie jasne okre­śle­nie jakiej infra­struk­tu­ry.

art.30. Pro­jekt budow­la­ny to wła­sność auto­ra oso­bi­sta i mająt­ko­wa, wpro­wa­dza­nie do obie­gu publicz­ne­go bez naby­cia to pato­lo­gia.

art.31. punkt 1) “ana­li­zy” nale­ży wyja­śnić jakie i kto za nie zapła­ci, ina­czej oka­że się że za ana­li­zy będą finan­so­wa­ły oso­by upraw­nio­ne.

art.32. Kto pła­ci za nad­zo­ry, w jakim try­bie i jak będą wyko­ny­wa­ne tj. czas, ter­mi­narz oraz kosz­ty.

art.35. “Zgod­ność reali­za­cji z pro­jek­tem” to powie­la­nie kom­pe­ten­cji z pro­jek­tan­tem.

art.38. Orga­ny win­ny nazy­wać się “urba­ni­stycz­no-budow­la­ne” — tak jak kodeks budow­la­ny urba­ni­stycz­no-budow­la­ny.

art.56. Brak defi­ni­cji funk­cji, to czy moż­na to trak­to­wać dowol­nie ?

art.210. Reali­za­cja inwe­sty­cji to tak­że naby­cie pra­wa wła­sno­ści do pro­jek­tu, mate­ria­łów budow­la­nych, robót budow­la­nych i kosz­tów obsłu­gi uczest­ni­ków pro­ce­su budow­la­ne­go.

art.238. Nie­zbęd­ne jest oświad­cze­nie o naby­ciu pro­jek­tu budow­la­ne­go.

art.245. Oświad­cze­nie o naby­ciu pro­jek­tów.

Zakres zadań Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Budowlanego

Zakres zadań Komi­sji to “pro­ces inwe­sty­cyj­no-budow­la­ny” a to ozna­cza że Komi­sja win­na zaj­mo­wać się tak­że warun­ka­mi tech­nicz­ny­mi budyn­ków i o zawo­dach budow­la­nych. Jed­no­cze­śnie mam wra­że­nie, że zakres inwe­sty­cyj­ny nale­ży rozu­mieć jako finan­so­wa­nie budo­wy, a nie widzę w roz­wią­za­niach odzwier­cie­dle­nia tego tema­tu.

autor : arch. Arka­diusz Zubo­wicz

budy­nek to budo­wa dzie­ła archi­tek­to­nicz­ne­go — Art.2.[3] i Art.4.[4] Kon­wen­cji Ber­neń­skiej raty­fi­ko­wa­nej w roku 1934 budy­nek to budo­wa dzie­ła archi­tek­to­nicz­ne­go — Art.1. Art.3.3. Art.4.b) Akt Pary­ski raty­fi­ko­wa­ny Trak­ta­tem WIPO o Pra­wie Autor­skim z 1996

 

Kon­wen­cja Ber­neń­ska — obo­wią­zu­ją­ca i raty­fi­ko­wa­na przez Pol­skę — http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19350840515
Akt Pary­ski z 1971 raty­fi­ko­wa­ny Kon­wen­cją WIPO Art.1.(3) — http://dziennikustaw.gov.pl/DU/1990/s/82/474/2
Trak­tat WIPO o Pra­wie Autor­skim raty­fi­ko­wa­ny w roku 2003 — http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20050030012

Jaki jest przed­miot dzia­łań Komi­sji Kody­fi­ka­cyj­nej ?
W roz­po­rzą­dze­niu, któ­re powo­łu­je Komi­sję nie zna­la­złem zapi­su o przed­mio­cie dzia­łań Komi­sji. Co praw­da okre­ślo­no zada­nia Komi­sji “opra­co­wa­nie prze­pi­sów ran­gi usta­wo­wej kom­plek­so­wa regu­la­cja pro­ce­su inwe­sty­cyj­no-budow­la­ne­go”. Z tego może wyni­kać, że przed­mio­tem będą prze­pi­sy, ale któ­re ? Tego już nie spre­cy­zo­wa­no. Wiem że cze­piam się słó­wek, ale nie widzę w prze­pi­sach pra­wa defi­ni­cji “pro­ce­su inwe­sty­cyj­no-budow­la­ne­go”. Widząc obec­ny stan 2 lat pra­cy nie wró­żę “przed­mio­to­wi dzia­łań” tj. prze­pi­som zmia­ny na któ­rą wszy­scy cze­ka­ją.
Myślę, że głów­na przy­czy­na leży w ogól­nym okre­śle­niu zadań komi­sji. Prze­cież tak sze­ro­ko rozu­mia­ne zada­nie to kil­ka­dzie­siąt ustaw i roz­po­rzą­dzeń zwią­za­nych z warun­ka­mi tech­nicz­ny­mi, zawo­da­mi pro­jek­tan­tów oraz zagad­nie­nia ener­ge­ty­ki i ochro­ny śro­do­wi­ska.

Usta­wa o Radzie Mini­strów  — Art.12.a. “Rada Mini­strów może, w dro­dze roz­po­rzą­dze­nia, two­rzyć komi­sje do opra­co­wa­nia pro­jek­tów kody­fi­ka­cji okre­ślo­nych dzie­dzin pra­wa, uwzględ­nia­jąc doro­bek nauki i doświad­cze­nia prak­ty­ki. Rada Mini­strów wyda­jąc roz­po­rzą­dze­nie, okre­śli nazwę i przed­miot dzia­ła­nia komi­sji oraz jej skład i tryb postę­po­wa­nia.

Roz­po­rzą­dze­nie ws. Komi­sji Kody­fi­ka­cyj­nej Pra­wa Budow­la­ne­go http://dziennikustaw.gov.pl/DU/2012/856/1
Usta­wa o Radzie Mini­strów http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19961060492

Share This